zaterdag 25 november 2017

De Merodefeesten 2015

In Berchem vinden sinds 2005 terug Merodefeesten plaats, een initiatief van het “herdenkingscomité graaf Frederik de Merode”. Jaarlijks wordt er een kleine hulde gebracht aan het grafmonument en vijfjaarlijks wordt er een groot openluchtfeest georganiseerd met inbegrip van de historische re?nscenering van de slag te Berchem anno 1830.
In de voormiddag kreeg 5 Office de eer de hoge gasten te onthalen o.a. Prins Adrien de Merode, Prins en Prinses Bernard de Merode, Prins Frédéric de Merode, Prinses Rosalie de Merode en Prins Armand de Merode maar ook Inga Verhaert, Gedeputeerde van de Provincie Antwerpen, mevrouw Evi Van der Planken, districtsvoorzitter Berchem, de heer en mevrouw Van Egdom Eddy en Josephine Mertens, NVVS Ondervoorzitter, de heer Edwin De Cleyn, Districtsschepen Berchem e.a.

Prins Frédéric, die de hoge bescherming op zich nam van dit event, is zelf Prins de Merode en Prins de Rubempré en stamt rechtsreeks af van de vader van de gesneuvelde graaf Frédéric de Merode (via diens broer Felix). In zijn speech vertelde hij dat zijn voorvader in vele opzichten een echte Europeaan was maar toch Belg in hart en nieren bleef. Hij wou geen bestuurlijke functie maar ging om te vechten. Zonder militaire training op zak vond hij niet dat hij een officiersrol verdiende en bood zich aan als gewone soldaat bij de Jagers van de Markies de Chasteler. Zijn wapenbroeders waren getuige van een moedige strijder die hen begeesterde. Hij was een geboren leider, standvastig, veerkrachtig en toegewijd. Hij vond dat het leven van een gewone soldaat evenveel waard was als het zijne. Hij was dus ook nederig en onbaatzuchtig.
Onze leerlingen onthaalden de gasten en begeleidden ze naar de tribunes, zowel VIPS als gewone toeschouwers. Samen met de kadetten van de Koninklijke Marine afdeling Geel, assisteerden ze bij de bloemenhulde.
Na de bloemenhulde werd er nog de Last Post, de Vlaamse Leeuw en de Brabançonne gespeeld. Foto’s van dit deel kan u bekijken als u klikt op deze knop.
De hoge gasten gingen daarna naar de eucharistieviering in de St. Willebrorduskerk die werd opgeluisterd door de Jachthoorngroep Botermelck/la Garenne.
In de namiddag assisteerden een 8-tal leerlingen van 6 Office bij de organisatie van het namiddagprogramma. Weer was het onthaal van de Vips en bezoekers. 2 leerlingen stonden op post aan de VIP-tent en beantwoordden de vragen van de gasten. De anderen deelden de brochures uit op strategische plaatsen,  wezen de weg en begeleidden de toeschouwers naar de plek waar de ‘Slag van Berchem’ werd nagespeeld. Het werd een heel indrukwekkend schouwspel met veel lawaai van kanonnen en geweren. Beeld zonder geluid kan u vinden als u klikt op deze knop
Gelukkig voor u waarschijnlijk want vele kindjes en vooral honden, waren met al dit geweld niet zo opgezet.
Omdat wij hier, op Campus St. Willebrord, leven en werken zo dicht bij het Fréderic de Merodeplein, lijkt ons een klein beetje geschiedenis van deze plek toch wel op zijn plaats. Dit stukje geschiedenis is dus ook van ons, ook al zijn wij hier niet geboren.
Van 1816 tot 1830 behoorde ‘België’ (dat toen dus nog niet zo heette) tot het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden. Dat telde 17 provincies:

  • Antwerpen
  • Drenthe
  • Friesland
  • Gelderland
  • Groningen
  • Henegouwen
  • Holland
  • Limburg (in 1839 gesplitst)
  • Luik
  • Namen
  • Noord-Brabant
  • Oost-Vlaanderen
  • Overijssel
  • Utrecht
  • West-Vlaanderen
  • Zeeland
  • Zuid-Brabant (vanaf 1831 door de Belgen gewoon Brabant genoemd)

Het Verenigd Koninkrijk was bovendien staatkundig verbonden met het Groothertogdom Luxemburg. Koning Willem I (van Nederland) was groothertog van Luxemburg.
Het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden had twee regeringscentra; Den Haag en Brussel. Om het jaar zetelde de regering een jaar in Den Haag en een jaar in Brussel. Dat betekende dat de ministers en ambtenaren huizen moesten bezitten of huren in beide steden.
Het beleid van Willem I zorgde voor een verdere economische en industriële ontwikkeling van de Zuidelijke gewesten. Hij legde een aantal kanalen aan om de economie te stimuleren, breidde het onderwijs uit en streefde ernaar het Nederlands de officiële taal te maken van wat nu Vlaanderen is. Er waren en bleven echter grote verschillen tussen noord en zuid, die al 200 jaar gescheiden waren.  Vooral de Franstalige katholieken verzetten zich hevig tegen de politiek van de koning. Na 1825 sloten liberalen en katholieken zich aaneen en in 1828 kwam de Unie van de katholieke en liberale oppositie tot stand (unionisme).
Onder invloed van de ondertussen slechte economische toestand en van de Julirevolutie in Frankrijk kwam het op 25 augustus 1830 tot relletjes in Brussel. Vanaf 27 augustus kwam men op meerdere plaatsen in opstand.
Graaf Louis Frédéric Ghislain de Merode (1792 - 1830), was lid van een Europese familie van oude adel, met wortels in Duitsland en in Noord- en Zuid-Nederland. Hij werd bekend toen hij sneuvelde tijdens de gevechten van de Belgische Revolutie in 1830.
Hij was de zoon van graaf Willem de Merode (1762-1830), markies van Westerloo en prins van Rubempré, en van gravin Marie-Josephe d’Ongnies de Mastaing (1760-1842), prinses van Grimbergen. Hij was de broer van Henri de Merode (1782-1847) die Belgisch senator werd, van Felix de Mérode, lid van het Voorlopig Bewind en van het Nationaal Congres en van Werner de Merode, lid van het Nationaal Congres.
Terwijl twee van zijn broers zich actief opstelden op het politieke vlak, nam hij als vrijwilliger deel aan de gevechten tijdens de Belgische Revolutie.
Vanaf september 1830 behoorde hij tot de Brusselse Burgerwacht, die hij mee hielp financieren. Midden oktober trok hij met het legertje mee dat onder de leiding van Charles Niellon het Nederlandse leger achterna zat. Er werd verhinderd dat dit leger Lier binnenrukte waardoor het zich moest terugtrekken richting Antwerpen. Bij gevechten in Berchem op 24 oktober werd Frédéric zwaar gekwetst. 

Een Nederlandse kogel treft zijn rechterdijbeen en verbrijzelt het bot. Hij zijgt dodelijk gewond neer maar probeert toch nog zijn wapens te ledigen op de vijand. Een hevig gevecht barst los terwijl Frédéric achter de vuurlinie gebracht werd voor verzorging. De dokters kunnen niet anders dan zijn been te amputeren. Kort daarop wordt hij per koets gevoerd naar Mechelen, om daar toch op 4 november aan zijn verwondingen te sterven. Op die enkele dagen werd hij immens populair en in de kranten werd al vooropgesteld dat, als hij zijn verwondingen overleefde, hij de aangewezen man was om het eerste Belgische staatshoofd te worden.
De dag na zijn overlijden gingen de verkiezingen door voor het Nationaal Congres dat de Belgische onafhankelijkheid moest uitroepen en een grondwet opstellen. Wellicht zou hij, had hij nog geleefd, net als zijn beide broers tot lid zijn verkozen.
Frédéric de Merode werd als één van de helden van de revolutie herdacht tijdens plechtige kerkdiensten en troependéfilés. De uitvaart in Mechelen en de lijkstoet die zijn stoffelijk overschot naar Berchem overbracht, veroorzaakte een grote volkstoeloop. Het Nationaal Congres organiseerde, als één van zijn eerste activiteiten, een herdenkingsplechtigheid in de Sint-Michielskerk in Brussel.
Een mausoleum in wit marmer werd te zijner nagedachtenis opgericht in de Sint-Michielskathedraal in Brussel. In 1898 werd een monument voor hem opgericht op het Martelarenplein in Brussel, met het opschrift: “Frédéric de Mérode, mort pour l’indépendance de la patrie”.

Op 27 augustus 1905 werd te Berchem (Antwerpen) een monument te zijner nagedachtenis opgericht in het kader van 75 jaar Belgische onafhankelijkheid. Het beeld (van Josue Dupon) werd ingehuldigd door Kroonprins Albert. Voor die gelegenheid componeerde Lode Mortelmans een cantate, een muziekstuk voor meerdere zangers dat uit verschillende delen bestaat. Elke vijf jaar vindt hier sinds 2005 een hulde plaats ingericht door het herdenkingscomité “graaf Frederik de Merode”. Het beeld staat op het Merodeplein, recht tegenover onze school, aan de tramhalte De Merode.
Ook het grafmonument van de Merode staat nog steeds te Berchem. Het graf bevond zich oorspronkelijk aan de kerk Sint-Willibrordus maar werd in 1914 met veel eerbetoon verplaatst naar de nieuwe begraafplaats aan de Koninklijke Laan. Bij de ontgraving werd eerst nagegaan of de stoffelijke resten zich daadwerkelijk in de kist bevonden.
Wij herdachten Frédéric De Merode, omdat hij zijn leven gegeven heeft voor onze vrijheid, waarvan we alle dagen samen kunnen genieten.
Oorlog heeft vreselijke gevolgen voor iedereen. Niemand verliest graag een familielid in de strijd. Voor de vrijheid zijn al talrijke offers gebracht, vroeger maar ook nog steeds in andere landen van deze aardbol. Daarom moeten wij, de overlevenden in een land van vrede, hen dankbaar en met respect, herdenken en ons bewust worden van de schade die een oorlog kan teweegbrengen.

zondag 27 september 2015

onder

 

Home